Skrzynia biegów to jeden z kluczowych elementów konstrukcji większości pojazdów mechanicznych. Odpowiada za przekazywanie mocy z silnika na koła oraz zmianę prędkości obrotowej. Jej stan mechaniczny zależy od warunków eksploatacji oraz dbałości serwisowej.
Mechatronika to hydrauliczny sterownik, który odpowiada za prawidłowe działanie skrzyni, a więc wybranie odpowiedniego przełożenia. Mechanizm ten jest skomplikowany i jakiekolwiek nieszczelności i zużycie prowadzą szybko do dużo większych problemów. W jeszcze większym stopniu dotyczy to nowoczesnych przekładni ze sterowaniem elektronicznym, które składają się z dziesiątek czujników i niewielkich mechanizmów.
Robotyzowana skrzynia biegów jest sterowana przez jednostkę elektrohydrauliczną – mechatroniczną. Cechą tego modelu automatycznej skrzyni biegów jest wysoka wartość ciśnienia płynu hydraulicznego na siłownikach. W przeciwieństwie do jednostek hydraulicznych konwencjonalnych automatów, mechatronika ma własny obwód olejowy oddzielony od obwodu smarowania mechanicznej części przekładni, co zapobiega zanieczyszczaniu płynu hydraulicznego. Do przenoszenia sił kontrolnych mechatronika wykorzystuje niewielką ilość oleju – tylko 1,1 litra, a ciśnienie kontrolne osiąga 60 barów (około 60 atmosfer). W czynnym samochodzie ciśnienie takie jest wytwarzane przez pompę olejową, ale po wyłączeniu zapłonu ciśnienie zostaje zwolnione. Aby szybko wytworzyć ciśnienie po włączeniu zapłonu w mechatronice, używana jest jednostka specjalna – akumulator ciśnieniowy. Akumulator jest wykonany w postaci butli gazowej, w której ciśnienie wynosi 50 barów. Tak więc, po włączeniu zapłonu, akumulator informuje o początkowym ciśnieniu w układzie hydraulicznym, po czym pompa olejowa dostosowuje wymaganą wartość w zależności od temperatury otoczenia.
Automatyczna skrzynia biegów składa się z wielu podzespołów. Jej najważniejszym elementem jest moduł elektrohydrauliczny (mechatroniczny) z zaworami przełączeniowymi. Odpowiedzialny jest za regulację ciśnienia oleju, załączanie biegów i sterowanie sprzęgłami. Diagnostyka takiego modułu jest bardzo złożona. Wymaga dużej wiedzy i doświadczenia oraz odpowiedniego urządzenia ze specjalistycznym oprogramowaniem, dzięki któremu możliwe będzie weryfikowanie uszkodzeń.
Naprawa skrzyń biegów, szczególnie automatycznych, jest bardzo droga, dlatego należy o nie dbać, by jak najdłużej funkcjonowały bezawaryjnie. Oprócz okresowej wymiany oleju (niektórzy producenci tego nie przewidują) należy także umiejętnie jeździć – delikatnie redukować przełożenia, nie zmieniać biegów bez wysprzęglania, unikać jazdy na wysokich biegach przy niskich obrotach silnika, nie ruszać z pełną mocą silnika, a w przypadku jazdy po mieście z automatem nie przełączać trybu jazdy na luz (N-neutral) lub P podczas krótkich postojów (np. czekając na zmianę świateł).
Diagnostyka i naprawa skrzyń biegów wymaga dużej wiedzy, doświadczenia, umiejętności i specjalistycznych narzędzi. Skrzynie należy serwisować w wyspecjalizowanych warsztatach, które na naprawioną lub zregenerowaną skrzynię udzielają gwarancji.
Regeneracja skrzyń https://autoservice-grabowiecki.pl/test-mechatroniki-kinergo/ biegów manualnych lub automatycznych jest bardzo droga, dlatego warto o nie zadbać już na wczesnym etapie eksploatacji. Istotna jest kontrola i jeśli zajdzie potrzeba wymiana oleju w skrzyni. Wielu kierowców nie zdaje sobie sprawy, że ważna jest także umiejętność odpowiedniego posługiwania się drążkiem zmiany biegów.
Aby utrzymać skrzynię biegów jak najdłużej w najlepszej kondycji, warto delikatnie zredukować przełożenia i nie zmieniać biegów bez wysprzęglania. Unikajmy także jazdy na wysokich biegach przy najniższych obrotach silnika. Regeneracja skrzyń biegów wymaga dużej wiedzy i zasobnego portfela właścicieli samochodów, dlatego zawsze wykonujemy naprawę w wyspecjalizowanych warsztatach.
